Cem nedir?

Cem nedir?

Anlam olarak Cem Arapça kökenli  bir kelime olup toplanma, birikme, bir araya gelme” manasına gelmektedir. Cem ibadetini diğer inançlardaki ibadetlerden farklı kılan en önemli unsur; Cem de bulunanların ayni zamanda toplumda hesap vermekle yükümlü olmalarıdır. Cem de bulunalar bir birlerinden Razı Olmak zorundalar. Cem de bulunan bir kişi başka bir kişiye küskün ise, bu iki kişinin küskünlüğü giderilmeden, barışmaları sağlanmadan Cem’e başlanmaz. Alevilerin toplu anlamda temel ibadeti olan Cem, bir Dede´nin önderliğinde yerine getirilir. Cem ibadetine katil, hırsız, yolsuz, düşkün kimseler giremez.

Cem ibadetini kısa bir şekilde tanımlamak mümkün değildir. Bu anlamda Cem’in ne olduğunu ve nasıl uygulandığını tam manasıyla kavramak için en yakındaki Cem evine gidip bilgilenmek gerekmektedir

Erenler Cemine her can giremez
Şah’a Kanber gibi kul olmayınca
Her Kanberim diyen Kanber olamaz
Edep ile erken yol olmayınca

CEM’in Amacı: İnsan ilişkilerini, otokontrol toplumsal duruşma ile kusursuzlaştırma ve olgunlaştırma dır. İnsanda, insan sevgisi, hoşgörü ve sanatsal uygulama ile dinlendiricidir.

Alevilik’de, uygulanan altı tür Cem vardır. Bunlar şunlardır:

  1. İrşat Cemi (Gençleri, yeni yetişenleri aydınlatma Cemi).
  2. Koldan Kopma Cemi (Suç işleyenlerin, düşkünlerin, toplumsal suçların yargılandığı Cem).
  3. Müsahiplik Cemi (İkrar veren aileler arasındaki birlikteliği, dayanışmayı işleyen İkrar Cemi).
  4. Lokma ve Dardan indirme Cemi (Herhangi bir konuda adak adayanlar, baba ve annelerinin Hakk’a yürümesinde helallık alma Cemi)
  5. Abdal Musa Kurban Cemi (Kurban kesip çevreye dağıtılan Cem). Bu Cem Hacı Bektaş Veli döneminden sonra uygulanmaya başlanmıştır.
  6. Görgü Cemi (Aleviler’de çok özel, önem taşıyan bir Cemdir).

İrşad Cemi
İrşad Cemi kısaca yeni yetişen kız ve erkek gençlerimizi eğiten, yolun kurallarını gösteren, Cem de nasıl davranacaklarını bildiren, duaları öğreten, insanların birbirleri ile nasıl kaynaşacağını sağlayan, dinler ve inançlar hakkında bilgilendirme yapan bir Cemdir.

Koldan Kopan Cemi
Bu Cem Alevilikte Halk mahkemesinin işlediği, toplum içinde sosyal sorunların karara bağlandığı, toplumsal suç işleyenlerin müşkillerinin görülüp giderildiği, daha bir çok konuyu kapsayan bir Cem biçimidir. Bu Cemde tüm ihtilafları Dede, Pir veya Mürşid yöre halkının çoğunluğunun da katıldığı kararı uygular. Verilen karar herkes için geçerlidir.

Musahiplik Cemi
Alevi Cemleri’nin içerisinde Müsahiplik Cemi çok önemli bir yer tutmaktadır. Yukarıda da belirtildiği gibi, Alevilik güçlü ahlak sistemine dayanan, eşitlik ilkesini, paylaşımı ve sosyal adaleti kendi bünyesinde barındıran bir inanç biçimidir. Hamı kendi içinde olgunlaştırdığı gibi, “İnsan-ı kâmil” olmaya yönelik yoğun çaba ve çalışma içine girer. Aileleri birbirleri ile kaynaştırıp dayanışmayı sağlayan bir humanizmaya sahiptir.

İşte bunun adı insanın insanla Müsahib olmasıdır. Yani birbiriyle ilke birliği, yaşam birliği ve daha da ileriye giderek kardeşlik anlaşmasının musahiplik vesilesiyle ikrarlaşmasıdır. Alevilik’de Müsahip olmadan önce belli olgunluk aşamaları vardır.

Lokma Cemi
Adına Lokma Cemi dediğimiz Cem, kulun kula razılık Cemidir. Bir helallaşma Cemidir. Bir gönül alma Cemidir. Adak Kurbanları, Adak yemekleri bu Cemde yapılır. Bu Cemin diğer bir adı da “DARDAN İNDİRME CEMİ”dir. Anadolu’nun bazı yörelerinde Lokma Cemi, diğer bazı yörelerden de Dardan indirme Cemi olarak anılmaktadır.

Dardan indirme, anne, baba veya bir yakının Hakk’a yürümesiyle ilgilidir. Baba, Anne veya bir yakın akrabası Hakk’a yürüyen kişi, ilk üçüncü günü bir yemek verir. Yedinci ve Kırkıncı günü tekrar bir yemek verilir. Bu her üç yemek bir gelenektir. Ancak dardan indirme Ceminin amacı değişiktir. Bu Cemin belli bir günü yoktur. Ama aynı yıl içinde yapılması da bir görev sayılır.

Ölen kişi için Alevilikte daha çok “Hakk’a yürüdü” deyimi kullanılır. Hakk’a yürüyen kişinin tüm tanıdıkları, alış veriş ilişkisi olduğu kimseler, çevrede tanıdığı akraba ve arkadaşları çağrılarak hem halkın huzurunda, hem de Dede’nin huzurunda razılık alınır. Borcu varsa ödenir. Alacağı varsa alınarak yakınına teslim edilir. Sağlığında gücendirdiği kimseler varsa onların razılığı alınır. Kurallar yerine getirildikten sonra yemekler yenilir. Dualar ve gülbenkler okunarak kişiye razılık verilmiş olunulur.

Abdal Musa Cemi
Abdal Musa, Hünkar Hacı Bektaş Veli’nin önemli kerametler gösteren halifelerindendir. Abdal Musa Alevi ve Bektaşi’lerde saygı ile anılan “sultanlık” payesi almış, bir çok kerametleri olan velilerden birisidir.

Abdal Musa Ceminde kural olarak bir yola alınma veya görgü amacı yoktur. Özellikle Ege ve Akdeniz yöresinde adına Tahtacı ve Çepni dediğimiz boylarda Perşembe’yi Cuma’ya bağlayan gecelerde adak kurbanları gibi konularla ilgili Cem düzenlenir. Bu cemler’de köy halkı biraraya toplanır. Dargınlar, küsler barışır, komşular birbirlerine lokma verirler.

Görgü Cemi
Alevilikte görgü Cemi özellikle tüm kurallarıyla deüişik yörelerde noksansız olarak tatbik edilir. Görgü Cemine girebilmek için, Müsahipli olmak, evli olmak, adap ve ahlaka uygun olmak, düşkün olmamak, yani toplum içerisinde her hangi yüz kızartıcı bir suçu bulunmamak. Pire, Mürşide ve Dede’ye inançlı ve itikatlı olmak. Kişinin mevki ve makamı ne olursa olsun Cemevi’nin eşiğinden adımını içeriye attıktan sonra, Ceme katılan canlar kendi arasında bir fark gözetmemek ve Allah’ın birliğine Peygamberin Resulluğuna inanmaktır.

Alevi Cemleri, Ceme katılan aileler tarafından sosyal dayanışma suretiyle yaşamaktadır. Diğer bir deyimle Aleviler laikliği kendi içlerinde 1400 yıllık tarihi bir süreçde yaşatmışlardır.

Cem’de Oniki Hizmet Görevlileri:

1-DEDE (PİR-MÜRŞİD): Cemi yöneten,yükseköğretim görevlisi,hakem,hakim,üst bilgili.
2-REHBER (yol gösteren): İlköğretim görevlisi,oniki hizmet sorumlusu.
3-ZAKİR: (ozan, aşık, sanatçı) Saz,söz ustası.
4-GÖZCÜ: (Gözlemci) Cem evinde düzeni,sükuneti,disiplini sağlar.
5-ÇERAĞCI: (Işıkçı) Cem evinde meydanı aydınlatır,delilci.
6-PEYİK: (Haberci): Halkı cem evine (yerine) çağıran.
7-NİYAZCI: (Lokmacı, kurbancı, sofracı) Halkın, evlerinden getirdiği yiyeceklerle (Niyaz) ilgilenir
8-PERVANE: (Semah ve meydan sorumlusu) Meydan ve semahla ilgilenir.
9-İZNİKÇİ: (Temizlik Sorumlusu) Temizlik ihtiyaç malzemeleri bulundurur. (Su,sabun, havlu,kap vs..)
10-FERRAŞ: (Süpürgeci) Cem meydanında simgesel temizlik görevini yapar.
11-SAKKACI: (Saka,su dağıtıcı) Cemde su dağıtıcı. (Hz. Hüseyin’i anımsatma)
12-KAPICI: (dış kapı görevlisi) Dışardan, içerden gelen gidenleri gözlemler,ilgilenir.

11 Yorum bulunmaktadır

  1. Avatar

    Emeğinize yüreğinize sağlık canlar..

    Cevapla
  2. Avatar
    Çelebi

    Siteye hergun bir yenilikle gelerek bizleri aydinlattiginiz icin tesekkur ederiz. Basarilarinizin devamini diler daha iyi yerlere gelmenizi cani gonulden isteriz saygilarla…

    Cevapla
  3. Avatar
    Gözde Altunışık

    Emeğinize Sağlık Çok iyi yazılmış herkesin okuması gerekir gercekten

    Cevapla
  4. Avatar
    Dilek uzun

    Bizleri ve toplumun diğer kesimlerini aydinlattiginiz için cok tesekkur ederim emeğinize sağlık.

    Cevapla
  5. Avatar

    Teşekkürler hocam elinize sağlık bence en iyi şekilde anlatmışsınız bize söylenecek bir şey kalmamış.

    Cevapla
  6. Avatar
    HÜSEYİN ÇELEBİ

    Alevilerin sır kapısı olan cemlerimiz iibadetlerimizin en güzel yapıldığı yerlerdir. Emeginize yureginize sağlık saygılar…

    Cevapla
  7. Avatar

    Yüreğine sağlık çok güzel yorumlamış Helal Olsun

    Cevapla
  1. By Selman-ı Pak Kimdir ? | Alevice on 11 Temmuz 2016 at 23:41

    […] Cemlerimizin kaynağı Kırklar Cemidir. […]

  2. By Kul Himmet | Alevice on 13 Aralık 2017 at 23:59

    […] içtenlikle anlatır. Kul Himmet’in nefesleri de diğer ulu ozanların nefesleri gibi her Alevi Cem‘inin vazgeçilmez nefesleri […]

Yorum Yap